EPS EPS Life Certificate पेन्शनधारकांसाठी महत्त्वाचा इशारा! लाइफ सर्टिफिकेट जमा करता येत नसेल तर EPFO ने सांगितलेली प्रक्रिया जाणून घ्या
कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटना (EPFO) अंतर्गत कर्मचारी पेन्शन योजना (EPS) लाभार्थ्यांसाठी लाइफ सर्टिफिकेट (जीवन प्रमाणपत्र) जमा करणे महत्वाचे आहे. प्रत्येक वर्षी पेन्शनधारकांनी EPFO किंवा संबंधित बँकेकडे जिवंत असल्याचा पुरावा सादर करणे आवश्यक असते. हे प्रमाणपत्र वेळेवर जमा न केल्यास पेन्शन थांबू शकते किंवा वितरणात अडचणी येऊ शकतात.
Google ची 32 दशलक्ष डासांची फौज Google Mosquito Army! डासांविरुद्धच्या नव्या तंत्रज्ञानामागचं सत्य जाणून घ्या
अलीकडे अनेक पेन्शनधारकांना ऑनलाइन किंवा ऑफलाइन पद्धतीने लाइफ सर्टिफिकेट सादर करताना अडचणी येत आहेत. यामुळे EPFO ने पेन्शनधारकांसाठी महत्त्वपूर्ण सूचना जारी केली आहे. जर एखाद्या व्यक्तीला लाइफ सर्टिफिकेट जमा करता येत नसेल, तर कोणती प्रक्रिया अवलंबावी हे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
लाइफ सर्टिफिकेट म्हणजे पेन्शनधारक जिवंत असल्याचा अधिकृत पुरावा. हा दस्तऐवज बँक किंवा EPFO कडे जमा केल्यानंतरच पेन्शन नियमितपणे खात्यात जमा केली जाते. पूर्वी ही प्रक्रिया प्रत्यक्ष उपस्थित राहून करावी लागत होती. मात्र आता डिजिटल इंडिया मोहिमेमुळे अनेक सुविधा ऑनलाइन उपलब्ध झाल्या आहेत.
EPFO च्या माहितीनुसार, पेन्शनधारक डिजिटल लाइफ सर्टिफिकेट (DLC) सादर करू शकतात. यासाठी आधार कार्ड आणि मोबाईल क्रमांक आधारशी लिंक असणे आवश्यक आहे. “जीवन प्रमाण” ॲप किंवा अधिकृत केंद्रांद्वारे बायोमेट्रिक पडताळणी करून डिजिटल प्रमाणपत्र तयार केले जाऊ शकते. हे प्रमाणपत्र थेट संबंधित विभागाकडे पाठवले जाते.
जर बायोमेट्रिक पडताळणीमध्ये समस्या येत असतील किंवा ऑनलाइन प्रक्रिया पूर्ण होत नसेल, तर पेन्शनधारकांनी जवळच्या बँक शाखेशी किंवा EPFO कार्यालयाशी संपर्क साधावा. काही प्रकरणांमध्ये पोस्ट ऑफिस, कॉमन सर्व्हिस सेंटर (CSC) किंवा उमंग (UMANG) ॲपच्या माध्यमातूनही जीवन प्रमाणपत्र सादर करता येते.
EPFO ने स्पष्ट केले आहे की, जर पेन्शनधारक वृद्धापकाळ, आजारपण किंवा इतर कारणांमुळे प्रत्यक्ष उपस्थित राहू शकत नसतील, तर घरपोच सेवा किंवा अधिकृत प्रतिनिधीच्या मदतीनेही प्रक्रिया पूर्ण करता येऊ शकते. अनेक बँका डोअरस्टेप बँकिंग सुविधा देखील उपलब्ध करून देतात.
तज्ज्ञांच्या मते, लाइफ सर्टिफिकेट वेळेवर जमा करणे अत्यंत आवश्यक आहे. कारण प्रमाणपत्र न मिळाल्यास पेन्शनचे वितरण थांबवले जाऊ शकते. त्यामुळे प्रत्येक EPS पेन्शनधारकाने आपले आधार, मोबाईल नंबर आणि बँक खात्याची माहिती अद्ययावत ठेवणे गरजेचे आहे.
एकंदरीत, EPFO ने लाइफ सर्टिफिकेट सादर करण्यासाठी अनेक पर्याय उपलब्ध केले आहेत. डिजिटल पद्धतीमुळे प्रक्रिया अधिक सोपी आणि जलद झाली आहे. तरीही कोणतीही अडचण आल्यास त्वरित बँक किंवा EPFO कार्यालयाशी संपर्क साधून आवश्यक मार्गदर्शन घेणे हितावह ठरेल. वेळेवर जीवन प्रमाणपत्र सादर केल्यास पेन्शनचा लाभ कोणत्याही अडथळ्याशिवाय सुरू राहू शकतो.